Mogielica

przez Szymon

Mogielica

1170 m n.p.m.

Beskid Wyspowy

Mogielica to najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego i jedyny, na obszarze którego znajduje się piętro roślinne regla górnego. Przez wielu uważana jest również za najpiękniejszy szczyt tego pasma górskiego. Z wysokością 1170 m n.p.m. Mogielica reprezentuje Beskid Wyspowy jako szczyt Korony Gór Polski.

Na jej szczycie znajduje się drewniana wieża widokowa, z której rozpościera się szeroki widok na Beskid Wyspowy i Sądecki, Pieniny, Gorce, a nawet Tatry. Niemal równie piękne widoki oferuje kilka dostępnych turystycznie polan na Mogielicy – zwłaszcza syłnna Hala Stumorgi.

Mogielica

Szlak na Mogielicę

Na Mogielicę można wejść na wiele sposobów.

Ja opisuję dwa warianty:

  • niebieski szlak z Jurkowa
  • szlak z Lubomierza – czarne, zielone, następnie żółte znaki

Jurków to miejscowość, z której wiedzie najkrótszy szlak na Mogielicę (wariant I). Jest na nim kilka ładnych punktów widokowych, chociaż nie tyle, co na szlaku z Lubomierza. Niebieski szlak jest też raczej łagodny, świetnie nada się więc na powrót ze szczytu. Poniżej prezentuję dla niego mapę.

Wariant II zaczyna się we wsi Lubomierz. Jego głównym atutem jest kilka niezwykle ciekawych punktów widokowych. Do najciekawszych należą polana pod Jasieniem, polana Skalne na Kutrzycy i Polana Stumorgowa.

Chcesz przejść do opisu wariantu II? Kliknij: Szlak na Mogielicę z Lubomierza.

Jeżeli natomiast interesuje Cię opis wariantu I (szlak niebieski z Jurkowa), kontynuuj lekturę.

Na samym końcu krótko przedstawiam alternatywne szlaki na Mogielicę.

Gdzie zdobyć pieczątki z Mogielicy?

Na szczycie Mogielicy w drewnianej osłonie znajduje się pieczątka do książeczki Korony Gór Polski. Oczywiście mogą z niej skorzystać również turyści potrzebujący potwierdzenia do zdobycia odznaki GOT PTTK lub innych wyróżnień.

Pieczątkę możesz również zdobyć bez większych problemów w jednej z pobliskich miejscowości, w której zaczniesz lub skończysz wyprawę:

  • miejscowy sklep w centrum Jurkowa
  • karczma “Baranówka” lub zajazd “Mogielica” – również w Jurkowie
  • hotel krokus lub sklep w Szczawie
  • Pijalnia wód mineralnych w Szczawie

Szlak niebieski z Jurkowa na Mogielicę

Z centrum Jurkowa niebieskie znaki wyprowadzają nas dość szybko. Pamiętaj tylko, by od razu za mostem skręcić na prawo! Wkrótce potem znajdziesz się wśród polan i łąk. Roztacza się stąd ładny widok na Łopień (z lewej),Ćwilin, Śnieżnicę i sam Jurków (za nami).

Szlak opuszcza wkrótce łąki i polany i wprowadza nas w las. Wędrówka jest łagodna i nie powinna nastręczać większych trudności. Pewną ciekawostką są przybite do przydrożnych drzew małe drewniane kapliczki. W każdy Wielki Piątek wędrują tędy członkowie Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w ramach Drogi Krzyżowej. Ścieżka wyprowadza nas powoli na jeden z zachodnich grzbietów Mogielicy na Polanę Cyrlę.

Na Cyrli istniało jeszcze na początku tego tysiąclecia niewielkie osiedle góralskie. Aktualnie jedynym tego świadectwem jest kilka butwiejących drewnianych chatek.

Nie bez powodu miejsce to jest często wybierane na postój. Ładnie prezentuje się stąd kocioł Półrzeczki na stokach Jasienia, Krzystonowa i Kobielicy znajdujący się po prawej stronie.

Nieco poniżej szlaku widać niewielki stawek Mocurki. Głębiej w lesie, około kwadrans drogi poza szlakiem, znajduje się spore bagno Jasionkówka. Wokół tego miejsca krąży wiele ponurych legend powtarzanych przez miejscowych dla przestrogi dzieci.

Polana Cyrla pod Mogielicą

Polana Cyrla pod Mogielicą

Po krótkim spacerze przez wąski pas lasu wychodzimy na drugą polanę – Polanę Kozice. Tutaj otwiera się z naszej lewej strony widok na obniżenie Łososiny w kierunku Tymbarku i Limanowej. Nad nimi wznosi się pasmo Jaworza i Sałasza.

Widok na Półrzeczki z Cyrli

Widok na Półrzeczki z Cyrli

Szlak rozpoczyna wspinać się zalesionym grzbietem Mogielicy. Momentami jest dość stromo, a szlak prowadzi ścieżką gęsto usłaną luźnymi kamieniami. Może to utrudniać marsz. Generalnie spodziewaj się przez dłuższą chwilę na przemian dość stromych podejść i łagodniejszych odcinków.

Uważaj też, by nie pomylić szlaku pieszego z rowerowym! Po dłuższej wędrówce grzbietem dochodzimy do szerokiej ścieżki, wraz z którą skręcamy na prawo. Wędrujemy nią przez kilka minut po równym terenie. Cały szlak ma charakter spacerowy. No, prawie cały.

Tuż pod szczytem Mogielicy niebieski szlaki skręcają nagle w lewo (uwaga!). Rozpoczynamy wspinaczkę stromą ścieżką skrytą między drzewami iglastymi porastającymi wierzchołek Mogielicy. Wspinaczka nie trwa jednak długo. Wkrótce wychodzimy na ścieżkę, którą prowadzą zielone znaki z Przełęczy Rydza Śmigłego. Wraz z nimi docieramy wkrótce na wierzchołek Mogielicy.

Mogielica

Mogielica (inna nazwa to “Kopa”) to najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego i jedyny, którego wysokość przekracza 1171 m n.p.m. Czyni go to reprezentantem tego Beskidu w Koronie Gór Polski. W starszych publikacjach bywa nazywana mylnie “Mogielnicą”.

Beskid Wyspowy widziany z Mogielicy

Beskid Wyspowy widziany z Mogielicy

Wyjątkowości wśród innych wysp Beskidu Wyspowego dodaje mu fakt, że jest jedynym szczytem, na którym występuje piętro regla górnego. Niewielki las iglasty porasta wierzchołek Mogielicy. Teren ten objęto ochroną i nadano mu nazwę “Rezerwat Mogielica“. Rezerwat ten chroni przede wszystkim głuszca i innych rzadkich gatunków ptaków oraz występujących na tym terenie skał.

Szczyt jest całkowicie zalesiony, jednak znajduje się na nim wysoka, drewniana wieża widokowa. Konstrukcja wznosi się wysoko ponad korony drzew. Dzięki temu roztacza się z niej widok w każdą stronę świata.

Wcześniej na najwyższym szczycie Beskidu Wyspowego wznosiła się drewniana wieża triangulacyjna (zwana przez tutejszych “patrią”). U jej stóp umieszczono metalową skrzynkę z pamiątkowymi zeszytami, do których wpisywali się turyści. Wieża zbutwiała z czasem i runęła w 1980 r. Jej następczyni została wzniesiona dopiero w sierpniu 2008 roku.

To tutaj można najłatwiej zrozumieć pochodzenie nazwy Beskidu Wyspowego, którego większą część można podziwiać z wieży. Widok z wieży jest jednym z najładniejszych w całych Beskidach. Widać stąd Gorce, Beskid Sądecki, Makowski, Żywiecki i Niski, Tatry, Małą Fatrę i Chocza. Oczywiście, o ile pogoda jest sprzyjająca.

Ciąg dalszy panoramy z Mogielicy

Ciąg dalszy panoramy z Mogielicy

Warto przy tej okazji wspomnieć, że sama Mogielica nie ma budowy typowej dla innych szczytów Beskidu Wyspowego. Nie jest więc pojedynczą górą wystającą ponad okoliczne doliny. Mogielica obejmuje masyw kilku szczytów, m.in. słynnego Jasienia.

Nieopodal szczytu znajduje się kilka ciekawych grup skałek, m.in. Zbójnicki Stół. Jest tu też postawiony 4-metrowy krzyż papieski upamiętniający liczne wędrówki Jana Pawła II po tutejszych szlakach. Można się do niego dostać ze szczytu podążając za specjalnym oznakowaniem.

Swego czasu Mogielica była istotnym ośrodkiem górskiego pasterstwa. Nawet dziś na jej stokach jest uprawiany koszarowy wypas owiec.

Podpisane panoramy z Mogielicy.

Ćwilin widziany z Mogielicy

Ćwilin widziany z Mogielicy

Szlak na Mogielicę z Lubomierza

Z Lubomierza na Jasień

Czarny szlak z Lubomierza na Przełęcz pod Kobylicą (dalej na Jasień) to jeden ze szlaków łączących Gorce z Beskidem Wyspowym. Szlak obfituje w piękne punkty widokowe, zwłaszcza na polanach znajdujących się na zboczach Jasienia i Mogielicy. Ładne krajobrazy Lubomierza i Gorców będziemy też podziwiać na dolnych partiach szlaku.

Szlak rozpoczyna się przy przystanku PKS Lubomierz-Poczta, skąd idziemy krótko w kierunku kościoła i centrum wsi. Czarne znaki wiodą polną drogą wzdłuż doliny Lubomierskiego Potoku. Naszym oczom ukazuje się zalesiona Marczakowa Skała. Wkrótce przekraczamy pomost nad potokiem i kontynuujemy wędrówkę wzdłuż potoku.

Szlak wyprowadza nas spomiędzy zabudowań. Zaczynamy dość mozolne podejście zalesionym zboczem. Uważaj na szlaki – jest tutaj wiele różnych krzyżujących się ścieżek, a oznakowanie szlaku nie należy do idealnych. Idziemy skrajem lasu, skąd możemy podziwiać rozległy widok na Gorce – Gorc, Kudłoń, Czoło Turbacza, Turbaczyk oraz Witów.

Szlak mija następnie kilka malowniczych polan i rozpoczyna trawers zboczy Jasienia wśród ładnych lasów liściastych. Z naszej lewej strony otwiera się piękny widok na Beskid Wyspowy: Luboń Wielki, przełęcz Glisne, Szczebel oraz Lubogoszcz.

Wkrótce docieramy do sporej Polany Folwarcznej. Szlak wiedzie jej środkiem, po czym wyprowadza na przełączkę między Kobylicą i Jasieniem, skąd dołączają do nas zielone znaki szlaku prowadzącego z Mszany Dolnej na Jasień. Warto się w tym miejscu odwrócić, gdyż za naszymi plecami rozpościera się ładny widok na Gorce i Beskid Wyspowy.

Widok z czarnego szlaku z Lubomierza

Widok z czarnego szlaku z Lubomierza

Czarne szlaki kończą się w tym miejscu, kontynuujemy wędrówkę zielonym szlakiem. Ten prowadzi skrajem Polany Folwarcznej, po czym wchodzi między drzewa. Niebawem naszym oczom ukazuje się niewielka polanka, szlak omija ją jednak z prawej strony.

Ja zalecam jednak, by iść wyraźną ścieżką na polankę. Roztacza się z niej najładniejszy jak do tej pory widok na Beskid Wyspowy. Widać stąd dobrze Lubogoszcz, Lubomir, Łysinę, Kamiennik i Ćwilin. A szlaki? Niebawem nasza nieoznakowana dróżka znów się z nimi połączy. Wreszcie dochodzimy na szczyt Jasienia.

Jasień

Jasień to szczyt o zalesionym wierzchołku całkowicie pozbawionym widoków. Wystarczy jednak przejść się 5 minut żółtym szlakiem ku Mogielicy, by wyjść na bogatą w piękne widoki Polanę Skalne. Tutejsza panorama obejmuje Beskid Wyspowy (na czele z Mogielicą), Gorce i Beskid Sądecki. Przy dobrej pogodzie widać stąd również Pieniny i wzniesienia Gór Grybowskich.

Kutrzyca - Panorama 3/3

Kutrzyca – Widok na Jasień

Z prawej strony polany stoi drewniany szałas, w którym podróżni mogą znaleźć schronienie. Często jest wybierany na miejsce noclegowe ze względu na bijące nieopodal źródełko.

Z Polaną Skalne związane są nierozerwalnie liczne legendy o ukrytych w okolicy skarbach zbójców, nieodkrytych jaskiniach oraz zakopanej broni palnej i kosztownościach.

Z Jasienia na Mogielicę

Żółte znaki wiodą górną granicą Polany Skalne. Latem rośnie tu pełno pysznych borówek. Po chwili dochodzimy do północnego wierzchołka Jasienia, zwanego Kutrzycą. Polecam w tym miejscu odejść o kilkanaście metrów na prawo. Dojdziemy do niewielkiego urwiska, skąd możemy podziwiać widok na nieprzebyte ostępy leśne na stokach Jasienia i Krzystonowa.

Szlak wnet wchodzi pomiędzy drzewa, którymi prowadzi przez kilka dłuższych chwil najpierw stromo, potem łagodnie. W pewnym momencie szlak bardzo się zwęża. Po obu jego stronach strome zbocza przechodzą czasem wręcz w urwiska.

Docieramy do skrzyżowania ze szlakiem zielonym z Półrzeczek do Szczawy Białego. Nieopodal znajduje się słynna Polana Wały. To tutaj funkcjonuje baza namiotowa SPKB Katowice, gdzie w okresie wakacyjnym (24 czerwca – 30 sierpnia) można znaleźć nocleg.

My wędrujemy dalej za żółtymi znakami. Po kilku chwilach docieramy na niewybitny i nieciekawy szczyt Krzystonowa, a następnie “zdobywamy” Mały Krzystonów. Za nimi schodzimy całkiem stromo na przełęcz między Krzystonowem i Mogielicą. Tutaj dołączają do nas niebieskie znaki prowadzące z centrum Szczawy. Razem z nimi wspinamy się po zalesionym zboczu aż do niewielkiej polanki. Stamtąd już niedaleko do wielkiej Polany Stumorgowej.

Polana Stumorgowa

Polana Stumorgowa, zwana również Halą pod Mogielicą, to rozległa hala znajdująca się tuż pod wierzchołkiem Mogielicy. Nazwa “Stumorgowa” wzięła się stąd, że powierzchnia tejże hali miałaby jakoby wynosić właśnie sto morg (1 morga to ok. 0,5 ha). Tak naprawdę hala miała większą powierzchnię niż 50 ha. “Hala Stutrzynastomorgowa” (przykładowo) brzmi już jednak znacznie mniej elegancko, co tłumaczy tę rozbieżność z rzeczywistością.

Hala była kiedyś wielkim ośrodkiem pasterskim. Stały tu liczne szałasy, a mieszkańcy Jurkowa wypasali tu olbrzymie stada owiec. Wypasu dawno już jednak poprzestano. Wiąże się to z pewnymi negatywnymi skutkami dla atrakcyjności turystycznej. Hala bowiem każdego roku zarasta – a widok roztaczający się z niej staje się tym samym coraz bardziej ograniczonym.

Z Hali Stumorgowej widać bardzo wyraźnie niedaleki wierzchołek najwyższego szczytu Beskidu Wyspowego wraz ze stojącą na nim wieżą widokową. Na tym jednak widoków nie koniec.

Wierzchołek Mogielicy widziany z Polany Stumorgi

Wierzchołek Mogielicy widziany z Polany Stumorgi

Z Hali możemy przy ładnej pogodzie podziwiać sporą część Beskidu Wyspowego i Gorców, a także Beskid Makowski, Sądecki, Żywiecki i Niski. Przy odrobinie szczęścia i dzięki sprzyjającej aurze pogodowej można stąd dostrzec majestatyczne Tatry oraz szczyty Małej Fatry i Wielkiego Chocza.

Warto zrobić sobie tutaj przerwę na zdjęcia, zwłaszcza że do dyspozycji turystów oddano drewniane ławy.

Polana Stumorgi - Panorama Gorców

Polana Stumorgi – Panorama Gorców

Z Polany Stumorgowej na szczyt Mogielicy już niedaleko. Kilka minut wspinaczki otoczoną drzewami ścieżką i docieramy pod wieżę widokową.

Opis szczytu znajduje się tutaj: Mogielica.

Podpisane panoramy z Hali Stumorgi.

Hala Stumorgi

Hala Stumorgi

Alternatywne szlaki na Mogielicę

Z Dobrej przez Łopień

Długa i raczej męcząca trasa pozwalająca zdobyć dwoje “zakochanych” – Łopień i Mogielicę. Jest na niej kilka ciekawych punktów widokowych – m.in. na polanie szczytowej na Łopieniu, na Przełęczy Rydza-Śmigłego i na kilku polanach na zboczach Mogielicy – oraz wiele ciekawostek historycznych.

Ze Szczawy przez Krzystonów

Trasa z ładnymi panoramami – zwłaszcza w dolnym odcinku szlaku. Trasa pozwala “zaliczyć” urokliwą Polanę Stumorgi, z której widok należy do najprzedniejszych w całym Beskidzie Wyspowym. Po drodze miniemy również dwumetrowy wodospad i będziemy mogli podziwiać wspaniałą panoramę Mogielicy.

Z Rzek przez Jasień

Ładny i niezbyt popularny wśród turystów szlak prowadzący przez najwyższe szczytu Beskidu Wyspowego. Trasa oferuje przepiękne widoki z polany Skalne pod Jasieniem i z Hali Stumorgi pod Mogielicą. Oprócz pięknych punktów widokowych nie zabraknie odcinków spaceru lasem lub łąką.

Z Przełęczy Ostrej przez Wyrębiska Szczawskie

Raczej łatwy i ciekawy widokowo szlak poprowadzony długim grzbietem ciągnącym się od Mogielicy na wschód. Jest to też zdecydowanie najłagodniejsze podejście znakowanym szlakiem na Mogielicę. Nie powinniśmy też na nim raczej spotkać tłumów turystów.

Mogielica - Informacje i ciekawostki

Legendy o Mogielicy

Miejscowi lubią opowiadać, że Mogielica to małżonka olbrzyma Łopienia. Po jego śmierci zamienił się w górę, która wznosi się po sąsiedzku obok Mogielicy.

Ciała samobójców, którzy nie zasłużyli na zwyczajny pochówek, wwożono tu na wozach ze Szczawy i zrzucana z północnych stoków góry. Podobny los czekał topielców, obwiesiów i wszystkich innych, którzy umarli w nienaturalny sposób.

Nie było dla nich miejsca na cmentarzach w okolicznych wsiach. Wierzono tam bowiem, że cmentarna ziemia “nie przyjmie” do siebie ciał ludzi, którzy nie doznali łask płynących z ostatniego sakramentu.

Jeszcze inni powiadają, że Mogielica była swego czasu bardzo popularna wśród zbójców. Na jej szczycie miałby kiedyś jakoby znajdować się olbrzymi głaz, na którym rachowali zdobyte nieuczciwie pieniądze.

Ich skarby mają jakoby spoczywać zakopane gdzieś na polanie Brzostowskiej i Skalne. Wraz z monetami schowano w ten sposób również zrabowane kościelne srebra i monstrancje. Jeszcze inna historia wspomina, że w Marszałkowskiej Studni na Polanie poręba ukryto kociołek pełen dukatów, na którym położono dwie nabite strzelby.

Wierzchołek Mogielicy jest pokryty licznymi głazami i szczelinami. Krążą legendy, jakoby te ostatnie miały prowadzić aż do groty na Polanie Jaworzyny znajdującej się na wschód od Turbacza.

Beskid Wyspowy a może… Gorce?

Podział fizyczno-geograficzny Polski z 1936 roku “wydarł” Mogielicę Beskidowi Wyspowemu i przydzielił ją Gorcom. Sytuacja zmieniła się dopiero po II wojnie światowej. Zgodnie z regionalizacją Kondrackiego i Krygowskiego, Mogielica pozostała najwyższym szczytem Beskidu Wyspowego.

II wojna światowa

Rozległa Hala Stumorgowa była idealnym miejscem dla okolicznych partyzantów. To tutaj, z dala od siedzib hitlerowskich okupantów, alianckie samoloty dostarczały niezbędne zaopatrzenie i broń. Pamiątką tych wydarzeń jest krzyż znajdujący się na polance “Wyrębiska” przy zielonym szlaku na Mogielicę.

Mogielica – galeria zdjęć

Mogielica – panoramy