Rudawy Janowickie

przez Szymon

Rudawy Janowickie

Sudety

Rudawy Janowickie są jednym z mniej znanych pasm górskich w Polsce. Leżą bowiem – w przenośni i w rzeczywistości – w cieniu znacznie bardziej popularnych Karkonoszy.

Tymczasem Rudawy Janowickie są zaskakująco ciekawym pasmem górskim. Znajdziesz tu swojskie łąki i polany, fantazyjne skałki i gołoborze, murszejące ślady przeszłości, urokliwe jeziorka, no i oczywiście – rozległe panoramy.

Z wielu punktów widokowych widać całą Kotlinę Jeleniogórską wraz z otoczeniem – w tym całe pasmo pobliskich Karkonoszy. Szczególnie ciekawie wygląda wznosząca się po sąsiedzku Śnieżka.

Szczyt popularności Rudaw Janowickich przypadał na XIX w. W złotych latach romantyzmu północno-zachodnie i zachodnie rejony tych gór objęto programem sentymentalnego kształtowania krajobrazu. Pozostałością tego są m.in. liczne platformy widokowe.

Miłośnicy ludowego budownictwa znajdą tu urokliwe wsie wciśnięte między zalesione pagórki. A w nich – oprócz budynków mieszkalnych – na szczególną uwagę zasługują budynki sakralne.

Rudawy Janowickie

Szczyt Korony Gór Polski

Skalnik

Krzyżna Góra - widok na Skalnik

Krzyżna Góra – widok na Skalnik

Skalnik wznosi się na wysokość 945 m n.p.m. i dzięki temu reprezentuje Rudawy Janowickie w Koronie Gór Polski.

Skalnik jest górą dwuwierzchołkową. Wyższy słynie z leżącego pod nim gołoborza, niższy z przepięknej panoramy. Wielu uważa widok z platformy na Ostrej Małej (niższy wierzchołek Skalnika) za jeden z najpiękniejszych w całych Sudetach.

O Skalniku przeczytasz znacznie więcej na poświęconej mu stronie. Zachęcam do lektury: Skalnik.

Znajdziesz tam:

  • kilka propozycji tras (w tym pętla);
  • liczne zdjęcia;
  • opisy interesujących miejsc i jak do nich dotrzeć;
  • ciekawostki.

Inne ciekawe szlaki

Sokolik i Krzyżna Góra

Sokolik i Krzyżna Góra nie bez powodu są jednymi z najbardziej popularnych celami wycieczek w Rudawach Janowickich. Pierwszą atrakcją proponowanej trasy jest zabytkowy budynek jedynego schroniska turystycznego w Rudawach Janowickich – schronisko PTTK Szwajcarka.

Drugą atrakcją są obydwa najciekawsze szczyty Gór Sokolich – Sokolik i Krzyżna Góra. Na obydwu szczytach (i po drodze na nie) znajduje się bardzo dużo mniej lub bardziej interesujących formacji skalnych. Bezsprzecznie najciekawszymi są wychodnie skalne wystające ponad drzewa obydwu szczytów. Dzięki temu z każdego z nich roztacza się przepiękna panorama.

Trasa: Przełęcz Karpnicka – Przełęcz Karpnicka | mapa-turystyczna.pl

Trasa rozpoczyna się na Przełęczy Karpnickiej, gdzie znajdują się dwa spore parkingi. Na dzień dobry powita Cię całkiem ładny widok na skalne iglice pobliskiego Sokolika. Idź za zielonymi szlakami na północny-zachód.

Przełęcz Karpnicka - widok na Sokolik

Przełęcz Karpnicka – widok na Sokolik

Schronisko PTTK Szwajcarka

Po około kwadransie dojdziesz do malowniczego schroniska “Szwajcarka”. Budynek ten powstał w 1823 roku jako leśniczówka karpnickiego księcia i jego rodziny.
Nazwa nawiązuje do charakterystycznego stylu architektonicznego, który przypomina domy tyrolskie.
Więcej na temat samego schroniska przeczytasz tutaj: schronisko PTTK “Szwajcarka”.
Schronisko PTTK Szwajcarka

Schronisko PTTK Szwajcarka

Husyckie Skały

Od schroniska idź wraz z trzema szlakami: czerwonym, zielonym i czerwonym. Zaprowadzą cię wprost do stóp tzw. Husykich Skał. Husyckie Skały to miejsce, w którym w przepaść pospadali obrońcy zamku pod Krzyżną Górą. A przynajmniej tak twierdzi legenda 😉 Jeśli masz kilka minut, to koniecznie podejdź tu ze szlaku. Znajduje się tu zabezpieczony barierkami punkt widokowy. Widok nie jest może oszałamiający, ale z drugiej strony warty tej minuty poświęconej na odejście od szlaku.
Jeśli zdecydujesz się wspiąć na Husyckie Skały, to uważaj! Z drugiej ich strony faktycznie znajduje się ponad 20-metrowe urwisko. W legendzie jest więc źdźbło prawdy.

Krzyżna Góra

Spod Husykich Skał skręć w lewo na czarny szlak. Czeka cię 15-20 minut podejścia zalesionym zboczem. Na sam szczyt Krzyżnej Góry prowadzą wykute w skale stopnie. Ten odcinek jest zabezpieczony metalową barierką. W przypadku deszczowej pogody koniecznie zachowaj ostrożność – skały mogą być śliskie.
Krzyżna Góra (645 m n.p.m.) to szczyt o skalistym wierzchołku, na którym znajduje się punkt widokowy i charakterystyczny krzyż z 1832 roku. To jemu góra zawdzięcza nową nazwę. Przed pojawieniem się na niej krzyża znana była jako Sokola Góra.
Panorama z Krzyżnej Góry jest urzekająca i dookolna. Widać stąd:
  • pobliski Skalnik i masyw Wołka;
  • Kotlinę Jeleniogórską;
  • Karkonosze ze Śnieżką na czele;
  • odległe Góry Izerskie.
Sokolik - widok na Skalnik

Krzyżna Góra – widok na Skalnik

Na skalnym szczycie Krzyżnej Góry znajdują się niemal niewidoczne pozostałości zamku Sokolec. Warownia została wybudowana najprawdopodobniej w XIV wieku.

Sokolik

Aby dojść na Sokolik, wróć z Krzyżnej Góry na skrzyżowanie szlaków nieopodal Husyckich Skał. Następnie wybierz czerwone znaki, a po około 30 minutach dojdziesz na miejsce.

Sokolik (623 m n.p.m.) podobnie jak Krzyżna Góra jest usiany skałkami. Dwie najwyżej położone to Sokolik Mały i Sokolik Duży. Obydwa mają postać olbrzymich filarów skalnych wznoszących się widowiskowo ponad korony drzew. Na Sokolik Duży możesz się wspiąć po wąskich, metalowych stopniach. Na jego szczycie znajduje się platformowa widokowa z przepiękną, dookolną panoramą. Znalazło się tu też miejsce na niewielką ławeczkę 🙂

Sokolik

Sokolik

Widać stąd:

  • resztę Rudaw Janowkich ze Skalnikiem na czele;
  • Karkonosze ze Śnieżką;
  • Kotlinę Jeleniogórską i wznoszące się po jej drugiej stronie Góry Izerskie;
  • Góry Kaczawskie i leżącą u ich stóp Dolinę Bobru.
Sokolik - widok na Karkonosze

Sokolik – widok na Karkonosze

Sokolik - widok na Jelenią Górę

Sokolik – widok na Jelenią Górę

Sokolik - widok na Góry Kaczawskie

Sokolik – widok na Góry Kaczawskie

Na Przełęcz Karpnicką powróć najpierw czerwonymi znakami (do schroniska), a następnie zielonymi.

Kolorowe Jeziorka i Wielka Kopa

Kolorowe Jeziorka to niezwykle urokliwe pozostałości po wydobyciu pirytów nieopodal wsi Wieściszowice w masywie Wielkiej Kopy. Minerały te wydobywano najobficiej w XVIII i XIX w. Koniec aktywności górniczej przypada na XX w. wraz z wyczerpaniem się najbogatszych złóż. Po zamknięciu wyrobiska kopalni zaczęły wypełniać się wodą. Swoje niespotykane kolory jeziorka zawdzięczają rozpuszczonym w niej związkom chemicznym.

Uwaga! Trasa znacznie traci na swojej atrakcyjności przy zachmurzeniu – to promienie słoneczne wydobywają z wód jeziorek wyjątkowo piękne barwy. Trasy nie polecam też na śnieżną zimę, gdy tafle zbiorników będą przykryte białym puchem.

Trasa: Wieściszowice – Wieściszowice | mapa-turystyczna.pl

Kolorowe Jeziorka są cztery.

Pierwsze dwa są położone kawałek powyżej ostatniego parkingu znajdującego się przy zielonym szlaku z Wieściszowic.

Żółte Jeziorko

Pierwszym jest tzw. Żółte Jeziorko – uwaga! Okresowo wysycha 🙂 Zielone znaki przechodzą nieopodal jeziorka – dotrzesz nad nie bez problemu jedną z wielu wydeptanych ścieżek.

Żółte Jeziorko - skalny tunel

Żółte Jeziorko – skalny tunel

Żółte Jeziorko można obejrzeć z kilku ciekawych perspektyw. Poniżej moja sugestia sposobu zwiedzania:

  1. Najpierw obejrzyj jeziorko ze wzniesienia od strony szlaku;
  2. Następnie przejdź tunelem skalnym nad brzeg jeziorka;
  3. Na koniec wespnij się na łuk skalny wznoszący się nad jeziorkiem. Najłatwiej będzie ci wejść z prawej strony formacji skalnej – patrząc sprzed wejścia do tunelu prowadzącego do jeziorka. Uwaga: niepolecane mniej sprawnym osobom i dzieciom bez opieki.

Purpurowe Jeziorko

Tuż obok Żółtego Jeziorka jest olbrzymie Purpurowe Jeziorko. Jego krwisty kolor pochodzi od znajdujących się w nim związków żelaza. W wodzie, ścianach i dnie nie brakuje też miedzi, pirytu i wielu innych związków chemicznych.

Purpurowe Jeziorko

Purpurowe Jeziorko

Podziwianie Purpurowego Jeziorka jest proste – najlepiej przejdź się dookoła jego brzegów. Przy czym w pewnym momencie ścieżka staje się wąska i bardzo stroma, ale najwyżej wrócisz się po swoich krokach.

Błękitne Jeziorko

Z Purpurowego Jeziorka nad Błękitne Jeziorko czeka cię koło 20-30 minut wędrówki. Tuż przed nim możesz zobaczyć jeszcze jedną ciekawostkę. Chodzi o pozostałości kopalni “Nowe Szczęście” – Sztolnię z Kratą. Aby tu dojść, skręć w lewo wyraźną ścieżką odchodzącą w lewo nieco przed Błękitnym Jeziorkiem. Od sztolni będzie cię dzielić kilkadziesiąt metrów. Wrócisz po swoich śladach.

Rudawy Janowickie - Błękitne Jeziorko

Rudawy Janowickie – Błękitne Jeziorko

Moim zdaniem Błękitne Jeziorko jest najpiękniejszym z jeziorek – koniecznie przejdź się wzdłuż jego brzegów. Błękitne Jeziorko ma przepiękną barwę zgodną ze swą nazwą. Kolor ten pochodzi od związków miedzi, które się w nim znajdują.

Zielone Jeziorko

Ostatni zbiornik wodny – Zielone Jeziorko – znajduje się jeszcze dalej przy zielonym szlaku. Od Błękitnego Jeziorka to kolejne 30-45 minut spaceru. To zdecydowanie najmniejsze i do tego najmniej ciekawe z jeziorek. Oprócz niewielkich rozmiarów wpływa na to jego bagnisty, nieciekawy kolor. Poza tym jest dość mocno schowane w gęstwinie leśnej, przez co trudniej je podziwiać. No i ono również wysycha okresowo 🙂

Zielony Stawek

Zielony Stawek

Wielka Kopa

Ostatnim punktem na proponowanej trasie jest Wielka Kopa. Dojdziesz do niej w około 30 minut, idąc cały czas łagodnie do góry za zielonymi znakami.

Uwaga! Aby dojść na sam wierzchołek Wielkiej Kopy będziesz musiał opuścić znakowany szlak. Na szczęście przy skręcie znajduje się tablica informacyjna, powinieneś więc bez trudu trafić na szczyt.

Wielka Kopa to zalesiona góra o kopulastym kształcie. Na jej szczycie znajduje się grupa skałek i krzyż. Z drugiej strony – nie ma tu żadnych widoków. Ograniczony punkt widokowy znajduje się nieco przed szczytem – wyraźna ścieżka wyprowadza na prawo na skałki.

Wielka Kopa - prześwit

Wielka Kopa – prześwit

Powrót tą samą trasą na parking pod Kolorowymi Jeziorkami.

Starościńskie Skały i Zamek Bolczów

To trasa, na której co prawda jest nieco ciekawych widoków, ale największą atrakcją nie są panoramy! To bardzo liczne wychodnie skalne znajdujące się przy opisywanej trasie lub w niedalekiej jej odległości. Przyjmują różnorakie fantazyjne formy: okien skalnych, monumentalnych wież, półek i filarów. Kilka z nich swą atrakcyjnością dorównuje – w mojej opinii – słynnym skalnym labiryntom Gór Stołowych.

Nie wszystkie skalne atrakcje na tej trasie są dziełem matki natury. Szlak doprowadzi cię bowiem również do skrytych w lesie ruin Zamku Bolczów.

Trasę rozpoczniesz na płatnym parkingu na Przełęczy Karpnickiej. Wyrusz z niego na południowy-wschód za niebieskimi i zielonymi szlakami. Początek szlaku jest niepozorny – to pozbawiona widoków wędrówka w lesie.

Skała Fajka

Na rozstaju szlaków za Jańską Górą (pkt. 1 na poniższym screenie) kontynuuj marsz niebieskim szlakiem. Na najbliższym odcinku otworzy się z twojej prawej strony ładny widok na zalesione wzgórza Sokolików i ich okolicę. To również na tym odcinku po raz pierwszy zboczysz ze szlaku. Celem jest ciekawa wychodnia skalna o nazwie “Fajka”. Jak do niej dojść? Spójrz na mapę i wyjaśnienie poniżej:
Jak dojść do skały Fajka w Rudawach Janowickich?

Jak dojść do skały Fajka w Rudawach Janowickich?

Tuż przed dojściem żółtego szlaku w lewo odbija bardzo wyraźna ścieżka (2). To ona zaprowadzi Cię najpierw do skał “Ząbek” i “Szuflandia”, a następnie do samej Fajki (3).

Skała Fajka

Skała Fajka

Skała Fajka jest uznawana za jedną z najładniejszych formacji skalnych w Rudawach Janowickich (jak dla mnie bardziej w TOP10 niż w TOP3). Nieco dalej na północ znajduje się też skała Rylec. Obydwie są często odwiedzane przez wspinaczy. Po nacieszeniu oczu powróć tą samą nieoznakowaną ścieżką do niebieskiego szlaku.

Starościńskie Skały na Lwiej Górze

Kolejny przystanek to Starościńskie Skały. Niebieskim szlakiem dojdziesz bez większych przygód pod to skupisko skał. Na sam szczyt, na którym się znajduje, zaprowadzą Cię już czarne znaki.

Starościańskie Skały

Starościńskie Skały

Starościńskie Skały to grupa wychodni skalnych znajdujących się na szczycie Lwiej Góry. Znajdziesz tu skalne iglice i baszty, które miejscami tworzą niewielki labirynt skalny. Na szczycie najwyższej – 30-metrowej skały – znajduje się punkt widokowy.

Starościańska Igła

Starościńska Igła

Widać z niego m.in. niedalekie Sokoliki i bardziej odległe Karkonosze, a nawet Góry Izerskie. Swojemu kopulastemu kształtowi zawdzięczają inne nazwy – “biust Karkonoszy” lub “Cycki Bardotki”.

Starościańskie Skały: widok na Wołek

Starościńskie Skały: widok na Wołek

Starościańskie Skały: widok na Jońską Górę

Starościńskie Skały: widok na Jońską Górę

Starościańskie Skały: widok na Góry Kaczawskie

Starościńskie Skały: widok na Góry Kaczawskie

Jak przejść przez Starościńskie Skały? Rzuć okiem poniżej na mapę i wyjaśnienie.

Jak zwiedzać Starościańskie Skały w Rudawach Janowickich?

Jak zwiedzać Starościńskie Skały w Rudawach Janowickich?

Czarne znaki zaprowadzą cię wzdłuż skalnego muru Starościńskiej Skały wprost na kamienne flanki tutejszego labiryntu. Co dalej?

  • Na początek możesz wybrać lewą odnogę i wybrać się pod skałę o sugestywnej nazwie – Widokowa;
  • Następnie wybierz się obok Skały z Lwem i Nosorożca pod Starościńską Igłę. Możesz tutaj wspiąć się na półkę skalną na szczycie Starościńskiej Skały. Tylko uważaj, jeśli zdecydujesz się zbliżyć do krawędzi – Starościńska Skała kończy się bowiem kilkunastometrową przepaścią;
  • Za Starościńską Igłą możesz wybrać się jeszcze kawałek dalej między bezimienne skały z punktami widokowymi na okolicę;
  • Powrócić możesz czarnym szlakiem lub odnaleźć dość wyraźną ścieżkę między skałami. Uwaga! Łatwo się na niej potknąć. Ścieżkę tę oznaczyłem cyfrą “4” na mapie powyżej.

Piec

Kolejne dwie atrakcje dorównują wysokiemu poziomowi wyznaczonymi przez Starościńskie Skały. Mowa o skale “Piec” oraz o słynnym Skalnym Moście. Ale po kolei. Jak dojść do Pieca? Ponownie: rzuć okiem na mapę i opis poniżej.

Jak dojść do skały Piec i do Skalnego Mostu w Rudawach Janowickich?

Jak dojść do skały Piec i do Skalnego Mostu w Rudawach Janowickich?

Spod Starościńskich Skał kontynuuj wędrówkę za niebieskimi znakami (1). “Piec” bez problemu dostrzeżesz po kilkunastu minutach wędrówki po swojej lewej stronie. Prowadzi na niego wąska i nieco zarośnięta ścieżka.

Piec to granitowy blok skalny, na którego szczycie znajduje się urokliwy punkt widokowy.(2)

Skała Piec: widok na Jońską Górę

Skała Piec: widok na Jońską Górę

Skalny Most

Skalny Most to skały imponujące wysokością (ponad 20 metrów) oraz kształtem. Formacja składa się bowiem z dwóch olbrzymich, skalnych “wież” połączonych u góry naturalnym skalnym mostem. To od niego zresztą wzięła się nazwa tej formacji skalnej.

Skalny Most

Skalny Most

Ciekawostką jest to, że Skalny Most cechuje podwyższone… promieniowanie radioaktywne.

Jak dojść na Skalny Most?

  • Oprzyj się pokusie parcia na wprost spod Pieca (skąd doskonale widać Skalny Most). Zamiast tego kontynuuj wędrówkę niebieskim szlakiem. Dosłownie po chwili dojdziesz do odejścia wyraźnej, stromawej ścieżki (3);
  • Idź za nią do góry aż staniesz naprzeciwko Skalnego Mostu;(4)
  • Stąd idź już śmiało wprost pod imponujące filary skalne;(5)
  • Możesz pokusić się o wspięcie się na dolną półkę skalną. Aby to zrobić, obejdź skałę z prawej strony. Czeka cię stromawa wspinaczka, aż staniesz po drugiej stronie formacji skalnej. Nieco więcej wspinaczki i półka skalna będzie zdobyta;
  • Jeśli zdecydowałeś się na wejście na półkę skalną, to najprościej będzie Ci zejść słabo wyraźną ścieżką znajdującą się z tej strony Skalnego Mostu (najpierw oczywiście zejdź z półki skalnej);
  • W przeciwnym wypadku najlepiej wróć się po swoich śladach do niebieskich znaków.

Głaziska Janowickie

Co dalej? Kolejnym ciekawszym celem są już ruiny Zamku Bolczów.

Spod Skalnego Mostu kontynuuj wędrówkę za niebieskimi znakami. W pewnym momencie wyjdziesz na wygodną drogę, którą prowadzi żółty szlak. Nie daj się mu jednak skusić i idź prosto – dalej za niebieskimi znakami znacznie mniej wygodną ścieżyną.

Czeka Cię kilka chwil spaceru pozbawionego większych wrażeń. W pewnym momencie dojdziesz do czarnego szlaku – od teraz pójdziesz nim. Po kilku minutach możesz zdecydować się go opuścić. Po twojej lewej stronie będzie wyraźna ścieżka prowadząca na widoczne ze szlaku Głaziska Janowickie. Same skały są umiarkowanie ciekawe, ale roztacza się stąd równie umiarkowanie ciekawy widok. Jeśli znudziło cię wędrowanie lasem – może to być ciekawa zmiana.

Głaziska Janowickie: widok na Karkonosze

Głaziska Janowickie: widok na Karkonosze

Jak dojść na Głaziska Janowickie? Spójrz na mapę poniżej:

Jak dojść do Głazisk Janowickich w Rudawach Janowickich?

Jak dojść do Głazisk Janowickich w Rudawach Janowickich?

Zamek Bolczów

Po drodze do Zamku Bolczów miniesz jeszcze nieco formacji skalnych, ale raczej nie zrobią na tobie wrażenia. Jeszcze kilka minut spaceru i wreszcie wyjdziesz na wprost wejścia do ruin Zamku Bolczów. Koniecznie wkrocz między jego murszejące mury. Można się tu poczuć niczym przeniesiony w czasy średniowiecznych książąt i rycerzy. Poniżej prezentuję mapę terenu:

Zamek Bolczów - Mapa

Zamek Bolczów – Mapa

O Zamku Bolczów sporo napisałem w tym rozdziale.

Tutaj skupię się na zwiedzaniu. Najlepiej po prostu przejdź się po wewnętrznych dziedzińcach, wespnij się na jedne z kamiennych schodów i przespaceruj po flankach. Z dostępnej wieży rozpościera się ciekawy widok na pobliskie Góry Sokole. Uwaga! Schody są wąskie, nierówne i śliskie. Ruiny są całkiem dobrze zachowane, więc będzie to całkiem ciekawe zwiedzanie. A do tego bezpłatne.

Zamek Bolczów

Zamek Bolczów

Ruiny Zamku Bolczów

Ruiny Zamku Bolczów

Reszta trasy odbędzie się już bez wartych wzmianki ciekawostek. Na Przełęcz Karpnicką wrócisz za zielonymi znakami.

Zamek Bolczów przez Dolinę Janówki

Alternatywna trasa pozwalająca na zwiedzenie ruin Zamku Bolczów. Zaczyna się i kończy w małomiasteczkowych Janowicach Wielkich. Prowadzi natomiast urokliwą Doliną Janówki wzdłuż potoku o tej samej nazwie. Jego wody przyjmują nietypową, brązową barwę. Po drodze będą na ciebie czekały liczne interesujące formacje skalne. Wysokość niektórych to nawet 20 metrów!

Dzicza Góra, Wołek i Starościńskie Skały

Alternatywna trasa pozwalająca na zwiedzenie labiryntu Starościńskich Skał. Szlak rozpoczyna się i kończy w Strużnicy. Po drodze zdobędziesz Dziczą Górę i Wołek. Pod tym drugim szczytem znajduje się polana z widokiem na okoliczne wzniesienia Rudaw Janowickich oraz na dalsze Góry Kaczawskie.

Wołek - widok na Góry Kaczawskie

Wołek – widok na Góry Kaczawskie

Klimat i pogoda

Charakterystyczną cechą klimatu panującego w Rudawach Janowickich jest jego zmienność. Nie są tu niczym niezwykłym gwałtowne zachmurzenia i opady lub nagłe ocieplenie w środku zimy.

Pokrywa śnieżna utrzymuje się od 70 do 80 dni w Kotlinie Jeleniogórskiej i do 100 dni w wyższych partiach Rudaw.

Na terenie Rudaw Janowickich można podziwiać zjawisko tzw. “morza mgieł“, kiedy to doliny są zalane przez chmury. Najczęściej ma to miejsce jesienią.

Schronisko PTTK Szwajcarka

Schronisko PTTK Szwajcarka leży w Górach Sokolich u podnóży Sokolika i Krzyżnej Góry. Jest to jedyne schronisko turystyczne w Rudawach Janowickich.

Schronisko PTTK Szwajcarka

Schronisko PTTK Szwajcarka

Dogodne położenie przy węźle pięciu szlaków turystycznych to pierwszy powód jego popularności.

Drugim jest fakt, że “Szwajcarka” to zabytkowy drewniany budynek wybudowany w 1823 roku w stylu tyrolskim. Aktualnie jest to najstarsze czynne schronisko turystyczne w Polsce.

Historia budynku też jest dość ciekawa. Po wybudowaniu “Szwajcarka” była domkiem myśliwskim. Na co dzień służyła tutejszemu leśniczemu, natomiast miała też przygotowany gabinet księcia. Po kilku latach na parterze dobudowano gospodę. Rolę schroniska “Szwajcarka” przyjęła dopiero w okresie międzywojennym.

Położenie geograficzne

Rudawy Janowickie są stosunkowo niewielkim pasmem górskim – zajmują powierzchnię ok. 90 km2. Ich równoleżnikowe położenie sprawia, że stanowią wyraźną wschodnią granicę Sudetów Zachodnich. Pasmo to znajduje się w całości w województwie dolnośląskim.

Północną granicę Rudaw Janowickich wyznacza dolina Bobru. Za nią leżą już Góry Kaczawskie.

Na zachodzie za granicę Rudaw uznaje się z kolei dolinę rzeki Jedlicy i Łomnicy, za którymi leży już Kotlina Jeleniogórska.

Na południu sąsiadem Rudaw Janowickich są Karkonosze. Oddziela je od siebie Przełęcz Kowarska.

Na wschód od Rudaw znajduje się Kotlina Kamiennogórska, a za nią – Góry Kamienne.

Sokoliki

Sokoliki (inaczej: Sokole Góry) to sześć wzniesień znajdujących się w północno-zachodniej części Rudaw Janowickich między Trzcińskiem, Karpnikami i Wojanowem. Najsłynniejsze dwa to Sokolik i Krzyżna Góra.

To właśnie tym dwóm szczytom o charakterystycznym, kopulastym kształcie Sokoliki były nazywane “biustem Brigitte Bardot” (lub Lollobrigidy). Znane jest też określenie “Cycengebirge”.

Krzyżna Góra i Sokolik

Krzyżna Góra i Sokolik

Sokoliki są dosłownie upstrzone formacjami skalnymi. Najwięcej znajdziesz na Krzyżnej Górze i Sokoliku.

Na szczycie Krzyżnej Góry i Sokolika znajdują się bardzo popularne turystycznie platformy widokowe wzniesione na szczytowych skałach. Na Krzyżnej Górze znajdują się ponadto ruiny zamku Sokolec.

Sokoliki są też często odwiedzane przez wspinaczy. Miejsce to odwiedzali wszyscy najsłynniejsi polscy alpiniści z Wandą Rutkiewicz na czele.

Piętra roślinne

Na terenie Rudaw Janowickich znajdują się dwa piętra roślinne: pogórze i regiel dolny.

Miasta i miejscowości

Kowary

Miasto położone w dolinie Jedlicy pomiędzy Karkonoszami i Rudawami Janowickimi.

Warto zobaczyć:

  • deptak z klasycystycznym ratuszem z końca XVIII wieku;
  • gotycki kościół pw. Imienia NMP z XIV wieku;
  • kaplica św. Anny z 1727 roku wzniesiona na Wzgórzu Kaplicznym;
  • tzw. Nowy Dwór z XVI wieku;
  • sanatoria z początku XX wieku – “Bukowiec” i “Wysoka Łąka”
  • Dom Tradycji Miasta Kowary;
  • Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska;
  • udostępnione turystycznie Sztolnie Kowary i “Kowarskie Kopalnie”.

Bukowiec

Bukowiec to urokliwa wieś położona na granicy Rudaw Janowickich i Kotliny Jeleniogórskiej.

Warte zobaczenia są:

  • karczma sądowa z XVIII wieku;
  • Park Krajobrazowy w Bukowcu, a w nim: Herbaciarnię (tzw. Belweder), Dom Ogrodnika z 1797 roku, tzw. Opactwo z przełomu XVIII i XIX wieku;
  • Pałac w Bukowcu – dawna siedziba hrabiego von Reden;
  • wielokrotnie przebudowywany, późnogotycki kościół św. Marcina z kryształowym sklepieniem w północnej kaplicy;
  • kościół św. Jana Chrzciciela z 1872 roku.

Czarnów

Śródgórska wieś będąca idealnym punktem startowym do wycieczek na Skalnik czy Wołek. Czarnów słynie głównie z tego, że na jego terenie znajduje się pierwsza w Polsce świątynia hinduistyczna Nowe Santipur.

Janowice Wielkie

Duża wieś położona w tzw. Przełomie Janowickim nad rzeką Bóbr na granicy Rudaw Janowickich i Gór Ołowianych.

Warto zobaczyć:

  • Pałac w Janowicach Wielkich z 1765 roku z wznoszącym się ponad nim parkiem krajobrazowym;
  • gotycki kościół pomocniczy Wniebowzięcia NMP z XV w.;
  • znajdujące się w lasach ponad miastem ruiny Zamku Bolczów.

Karpniki

Wieś położona w dolinie Karpnickiego Potoku u południowego skraju Gór Sokolich, dzięki czemu stanowi dogodny punkt startowy wycieczek.

Warto zobaczyć:

  • Zamek w Karpnikach, w którym teraz znajduje się luksusowy hotel i restauracja;
  • kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej z 1367 roku;
  • leżący u podnóża Gór Sokolich Pałac Dębowy z 1875 roku.

Wieściszowice

Wieś leżąca w dolinie Mienicy u stóp Wołka i Wielkiej Kopy. Główną atrakcją Wieściszowic są słynne Kolorowe Jeziorka. Oprócz tego warto tu zobaczyć:

  • kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1859 roku;
  • cmentarną kaplicę z 1559 roku.

Wojanów

Niewielka wieś znajdująca się u stóp Gór Sokolich nad rzeką Bóbr. Co warto zobaczyć w Wojanowie:

  • kościół Wniebowzięcia NMP z XIII wieku z licznymi wielowiekowymi elementami na czele z gotyckimi maswerkami i sakramentarium;
  • Pałac Wojanów z XVII wieku – przez niektórych uznawany za jedną z najpiękniejszych rezydencji w Polsce;
  • Pałac Bobrów leżący naprzeciwko poprzedniego po drugiej stronie rzeki Bóbr. Pałac Bobrów to neorenesansowy budynek z XIX wieku.

Formacje skalne

Jedną z głównych atrakcji turystycznych Rudaw Janowickich są skałki. Wyrastają one na zalesionych zboczach i grzbietach – zwłaszcza w północnej części pasma.

Najsłynniejszymi – i najbardziej obleganymi – są formacja skalne w tzw. Sokolich Górach. Mowa o Krzyżnej Górze i Sokoliku. Na obydwóch tych szczytach znajdują się granitowe turnie z platformami widokowymi oferującymi dookolną panoramę. Niemal równie znane są tzw. Starościńskie Skały.

Schody na Sokolik

Schody na Sokolik

Zamek Bolczów – informacje

W lasach porastających północne pagórki Rudaw Janowickich – nad Janowicami Wielkimi – znajdują się ruiny zamku Bolczów. Budowniczy tej budowli zręcznie wykorzystali naturalne elementy skał granitowych, które uzupełnili kamiennymi murami i drewnianymi zabudowaniami.

Ruiny Zamku Bolczów

Ruiny Zamku Bolczów

Początki historii zamku Bolczów skryte są za mgłą historii. Według jednych zamek powstał dzięki dworzaninowi księcia świdnickiego Bolka II – Clericusowi Bolcze, który miał jakoby wznieść budowlę ok. 1375 r. Druga wersja wskazuje na właściciela Miedzianki – Albrechta Bawarskiego. Najbardziej fantastyczna opowieść plasuje legendarnego pogromcę niemieckich górników – kusznika Jano – jako pierwszego właściciela zamczyska.

Zamek Bolczów wpisał się w annały historii przede wszystkim tym, że został dwukrotnie zniszczony. Raz – podczas wojen husyckich. Drugi – podczas wojny trzydziestoletniej. Twierdzę częściowo zrekonstruowano w XIX w. Od tego czasu odwiedziło ją wiele znamienitych osób – na czele z królem pruskim Fryderykiem WIlhelmem II oraz carycą Aleksandrą.

W okresie przedwojennym znajdowała się tu niewielka gospoda oraz schronisko turystyczne. Dziś Zamek Bolczów to jedynie całkiem dobrze zachowane ruiny zamku. Wstęp do zamku Bolczów jest bezpłatny. Turyści mogą przejść się po dziedzińcu oraz stromymi i śliskimi schodami wspiąć się na niezabezpieczone mury. Zobaczysz tu basteję, barbakan, bramę, suchą fosę i okna strzelnicze. Będzie to nie lada atrakcja zwłaszcza dla młodszych turystów.

Przełom Bobru

Na północnym skraju Rudaw Janowickich między Ciechanowicami a Janowicami Wielkimi znajduje się malowniczy przełom Bobru. Rzeka przeciska się u podnóży Gór Ołowianych, które są już częścią Gór Kaczawskich. Część tej trasy (od strony Janowic) można odbyć samochodem wzdłuż stromej i wąskiej drogi.

Atomowa tragedia

Niepozorne miasteczko Miedzianka leżące między Marciszowem a Janowicami kryje bolesną historię. Swego czasu był tu zamek, kościoły, rynek z fontanną, urokliwe kamieniczki, kina, ośrodek kultury i wiele innych.

Wszystko to obróciło się w niwecz na początku lat 70. ubiegłego stulecia. Wtedy to większość budynków w Miedziance zrównano z ziemią “przy okazji” likwidacji tutejszej kopalni uranu. Jedyną pamiątką tamtych czasów jest poewangelicki kościół i kilka domów.

Rudawy Janowickie – geneza nazwy

“Rudawy Janowickie” to nazwa, którą pasmo to zawdzięcza bogatym złożom rud. Swego czasu wydobywano tu rudy żelaza, miedzi, arsenu, a nawet złota. No i wspomniany w poprzednim rozdziale uran.

A druga część nazwy? “Janowickie” bo na skraju tego pasma leży wieś Janowice Wielkie.

Sokolik i Krzyżna Góra – galeria zdjęć

Sokolik i Krzyżna Góra – podpisane panoramy

Kolorowe Jeziorka – galeria zdjęć

Starościńskie Skały i Zamek Bolczów – galeria zdjęć

Skalnik – galeria zdjęć