Rudawy Janowickie

przez Szymon

Rudawy Janowickie

Sudety

Rudawy Janowickie są jednym z mniej znanych pasm górskich w Polsce. Leżą bowiem – w przenośni i w rzeczywistości – w cieniu znacznie bardziej popularnych Karkonoszy.

Tymczasem Rudawy Janowickie są zaskakująco ciekawym pasmem górskim. Znajdziesz tu swojskie łąki i polany, fantazyjne skałki i gołoborze, murszejące ślady przeszłości, urokliwe jeziorka, no i oczywiście – rozległe panoramy.

Z wielu punktów widokowych widać całą Kotlinę Jeleniogórską wraz z otoczeniem – w tym całe pasmo pobliskich Karkonoszy. Szczególnie ciekawie wygląda wznosząca się po sąsiedzku Śnieżka.

Szczyt popularności Rudaw Janowickich przypadał na XIX w., czego pozostałością są wiekowe już platformy widokowe.

Miłośnicy ludowego budownictwa znajdą tu liczne urokliwe wsie wciśnięte między zalesione pagórki. A w ich – oprócz budynków mieszkalnych – na szczególną uwagę zasługują budynki sakralne.

Rudawy Janowickie

Szczyt Korony Gór Polski

Skalnik

Krzyżna Góra - widok na Skalnik

Krzyżna Góra – widok na Skalnik

Skalnik wznosi się na wysokość 945 m n.p.m. i dzięki temu reprezentuje Rudawy Janowickie w Koronie Gór Polski.

Skalnik jest górą dwuwierzchołkową. Wyższy słynie z leżącego pod nim gołoborza, niższy z kolei z przepięknej panoramy. Wielu uważa widok z platformy na Ostrej Małej (niższy wierzchołek Skalnika) za jeden z najpiękniejszych w całych Sudetach.

O Skalniku przeczytasz znacznie więcej na poświęconej mu stronie. Zachęcam do lektury: Skalnik.

Znajdziesz tam:

  • kilka propozycji tras (w tym pętla);
  • liczna zdjęcia;
  • opisy interesujących miejsc i jak do nich dotrzeć;
  • ciekawostki.

Inne ciekawe szlaki

Sokolik i Krzyżna Góra

Wnet dojdziesz do malowniczego schroniska “Szwajcarka”. Budynek ten powstał w 1823 roku jako leśniczówka karpnickiego księcia i jego rodziny.
Nazwa nawiązuje do charakterystycznego stylu architektonicznego, który przypomina domy tyrolskie.
Na sam szczyt Krzyżnej Góry prowadzą wykute w skale stopnie. Ten odcinek jest zabezpieczony metalową barierką. W przypadku deszczowej pogody koniecznie zachowaj ostrożność – skały mogą być śliskie.
Krzyżna Góra (645 m n.p.m.) to szczyt o skalistym wierzchołku, na którym znajduje się punkt widokowy i charakterystyczny krzyż z 1832 roku.
Panorama z Krzyżnej Góry jest urzekająca i dookolna. Widać stąd:
  • pobliski Skalnik i masyw Wołka;
  • Kotlinę Jeleniogórską;
  • Karkonosze ze Śnieżką na czele;
  • odległe Góry Izerskie.

Na skalnym szczycie Krzyżnej Góry znajdują się niemal niewidoczne pozostałości zamku Sokolec. Warownia została wybudowana najprawdopodobniej w XIV wieku.

Sokolik (623 m n.p.m.) podobnie jak Krzyżna Góra jest usiany skałkami. Dwie najwyżej położone to Sokolik Mały i Sokolik Duży. Na tą drugą można się wspiąć po wąskich, metalowych stopniach. Na jej szczycie znajduje się platformowa widokowa z przepiękną, dookolną panoramą.

Widać stąd:

  • resztę Rudaw Janowkich ze Skalnikiem na czele;
  • Karkonosze ze Śnieżką;
  • Kotlinę Jeleniogórską i wznoszące się po jej drugiej stronie Góry Izerskie;
  • Góry Kaczawskie.

Kolorowe Jeziorka i Wielka Kopa

Kolorowe Jeziorka to niezwykle urokliwe pozostałości po wydobyciu pirytów nieopodal wsi Wieściszowice w masywie Wielkiej Kopy. Minerały te wydobywano najobficiej w XVIII i XIX w. Koniec aktywności górniczej przypada na XX w. wraz z wyczerpaniem się najbogatszych złóż. Po zamknięciu wyrobiska kopalni zaczęły wypełniać się wodą. Swoje niespotykane kolory jeziorka zawdzięczają rozpuszczonym w niej związkom chemicznym.Trasa: Wieściszowice – Wieściszowice | mapa-turystyczna.pl

Wielka Kopa to zalesiona góra o kopulastym kształcie. Na jej szczycie znajduje się grupa skałek i krzyż. Z najwyższego punktu nie ma żadnych widoków. Ograniczony punkt widokowy znajduje się nieco wcześniej – ścieżka wyprowadza na prawo na skałki.

Starościńskie Skały i Zamek Bolczów

Jak dojść do skały Fajka w Rudawach Janowickich?

Jak dojść do skały Fajka w Rudawach Janowickich?

Skała Fajka jest uznawana za jedną z najładniejszych formacji skalnych w Rudawach Janowickich. Nieco dalej na północ znajduje się też skała Rylec. Obydwie są często odwiedzane przez wspinaczy.

Starościańskie Skały to grupa skał znajdujących się na szczycie Lwiej Góry. Znajdziesz tu skalne iglice i baszty, które miejscami tworzą razem niewielki labirynt skalny. Na szczycie najwyższej, 30-metrowej skały znajduje się punkt widokowy.

Jak zwiedzać Starościańskie Skały w Rudawach Janowickich?

Jak zwiedzać Starościańskie Skały w Rudawach Janowickich?

Jak dojść do skały Piec i do Skalnego Mostu w Rudawach Janowickich?

Jak dojść do skały Piec i do Skalnego Mostu w Rudawach Janowickich?

Piec to granitowy blok skalny, na szczycie którego znajduje się urokliwy punkt widokowy.

Skalny Most to skały imponujące wysokością (ponad 20 metrów) oraz kształtem. Formacja składa się bowiem z dwóch olbrzymich, skalnych “wież” połączonych u góry naturalnym skalnym mostem. To od niego zresztą wzięła się nazwa tej formacji skalnej.

Jak dojść do Głazisk Janowickich w Rudawach Janowickich?

Jak dojść do Głazisk Janowickich w Rudawach Janowickich?

Zamek Bolczów - Mapa

Zamek Bolczów – Mapa

Dzicza Góra, Wołek i Starościńskie Skały

Klimat i pogoda

Charakterystyczną cechą klimatu panującego w Rudawach Janowickich jest jego zmienność. Nie są niczym niezwykłym gwałtowne zachmurzenia i opady lub nagłe ocieplenie w środku zimy.

Pokrywa śnieżna utrzymuje się od 70-80 dni w Kotlinie Jeleniogórskiej i do 100 dni w wyższych partiach Rudaw.

Na terenie Rudaw Janowickich można podziwiać zjawisko tzw. “morza mgieł”, kiedy to doliny są zalane przez chmury. Najczęściej ma to miejsce jesienią.

Schroniska

Położenie geograficzne

Rudawy Janowickie są stosunkowo niewielkim pasmem górskim – zajmują powierzchnię ok. 90 km2. Ich równoleżnikowe położenie sprawia, że stanowią wyraźną wschodnią granicę Sudetów Zachodnich.

Północną granicę Rudaw Janowickich wyznacza dolina Bobru. Za nią leżą już Góry Kaczawskie.

Na zachodzie za granicę Rudaw uznaje się z kolei dolinę rzeki Jedlicy i Łomnicy, za którymi leży już Kotlina Jeleniogórska.

Na południu sąsiadem Rudaw Janowickich są Karkonosze. Oddziela je od siebie Przełęcz Kowarska.

Na wschód od Rudaw znajduje się Kotlina Kamiennogórska, a za nią – Góry Kamienne.

Sokoliki

Sokoliki (inaczej: Sokole Góry) to sześć wzniesień w północno-zachodniej części Rudaw między Trzcińskiem, Karpnikami i Wojanowem. Najsłynniejsze dwa to Sokolik i Krzyżna Góra.

To właśnie tym dwóm szczytom o charakterystycznym, kopulastym kształcie Sokoliki były nazywane “biustem Brigitte Bardot” (lub Lollobrigidy). Znane jest też określenie “Cycengebirge”.

Sokoliki są dosłownie upstrzone formacjami skalnymi. Najwięcej znajdziesz na Krzyżnej Górze i Sokoliku.

Na szczycie Krzyżnej Góry i Sokolika znajdują się bardzo popularne turystycznie platformy widokowe wzniesione na szczytowych skałach.

Sokoliki są też często odwiedzane przez wspinaczy. Miejsce to odwiedzali wszyscy najsłynniejsi polscy alpiniści z Wandą Rutkiewicz na czele.

Piętra roślinne

Miasta i miejscowości

Kowary

Miasto położone w dolinie Jedlicy pomiędzy Karkonoszami i Rudawami Janowickimi.

Warto zobaczyć:

  • deptak z klasycystycznym ratuszem z końca XVIII wieku;
  • gotycki kościół pw. Imienia NMP z XIV wieku;
  • kaplica św. Anny z 1727 roku wzniesiona na Wzgórzu Kaplicznym;
  • tzw. Nowy Dwór z XVI wieku
  • sanatoria z początku XX wieku – “Bukowiec” i “Wysoka Łąka”
  • Dom Tradycji Miasta Kowary;
  • Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska;
  • udostępnione turystycznie Sztolnie Kowary i “Kowarskie Kopalnie”

Bukowiec

Bukowiec to urokliwa wieś położona na granicy Rudaw Janowickich i Kotliny Jeleniogórskiej.

Warte zobaczenia są:

  • karczma sądowa z XVIII wieku;
  • Park Krajobrazowy w Bukowcu, a w nim: Herbaciarnię (tzw. Belweder), Dom Ogrodnika z 1797 roku, tzw. Opactwo z przełomu XVIII i XIX wieku;
  • Pałac w Bukowcu – dawna siedziba hrabiego von Reden;
  • wielokrotnie przebudowywany, późnogotycki kościół św. Marcina z kryształowym sklepieniem w północnej kaplicy;
  • kościół św. Jana Chrzciciela z 1872 roku

Czarnów

Śródgórska wieś będąca idealnym punktem startowym do wycieczek na Skalnik czy Wołek. Czarnów słynie głównie z tego, że na jego terenie znajduje się pierwsza w Polsce świątynia hinduistyczna Nowe Santipur.

Janowice Wielkie

Duża wieś położona w tzw. Przełomie Janowickim nad rzeką Bóbr na granicy Rudaw Janowickich i Gór Ołowianych.

Warto zobaczyć:

  • Pałac w Janowicach Wielkich z 1765 roku z wznoszącym się ponad nim parkiem krajobrazowym;
  • gotycki kościół pomocniczy Wniebowzięcia NMP z XV w.;
  • znajdujące się w lasach ponad miastem ruiny Zamku Bolczów.

Karpniki

Wieś położona w dolinie Karpnickiego Potoku u południowego skraju Gór Sokolich, dzięki czemu stanowi dogodny punkt startowy wycieczek.

Warto zobaczyć:

  • Zamek w Karpnikach, w którym teraz znajduje się luksusowy hotel i restauracja;
  • kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej z 1367 roku;
  • leżący u podnóża Gór Sokolich Pałac Dębowy z 1875 roku

Wieściszowice

Wieś leżąca w dolinie Mienicy u stóp Wołka i Wielkiej Kopy. Główną atrakcją Wieściszowic są słynne Kolorowe Jeziorka. Oprócz tego warto tu zobaczyć:

  • kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1859 roku;
  • cmentarną kaplicę z 1559 roku.

Wojanów

Niewielka wieś znajdująca się u stóp Gór Sokolich nad rzeką Bóbr. Co warto zobaczyć w Wojanowie:

  • kościół Wniebowzięcia NMP z XIII wieku z licznymi wielowiekowymi elementami na czele z gotyckimi maswerkami i sakramentarium;
  • Pałac Wojanów z XVII wieku – przez niektórych uznawany za jedną z najpiękniejszych rezydencji w Polsce;
  • Pałac Bobrów leżący naprzeciwko poprzedniego po drugiej stronie rzeki Bóbr. Pałac Bobrów to neorenesansowy budynek z XIX wieku.

Formacje skalne

Jedną z głównych atrakcji turystycznych Rudaw Janowickich są skałki. Wyrastają one na zalesionych zboczach i grzbietach – zwłaszcza w północnej części pasma.

Najsłynniejszymi – i najbardziej obleganymi – są formacja skalne w tzw. Sokolich Górach. Mowa o Krzyżnej Górze i Sokoliku. Na obydwóch tych szczytach znajdują się granitowe turnie z platformami widokowymi oferującymi dookolną panoramę. Niemal równie znane są tzw. Starościńskie Skały.

Zamek Bolczów

W lasach porastających północne pagórki Rudaw Janowickich – nad Janowicami Wielkimi – znajdują się ruiny zamku Bolczów. Budowniczy tej budowli zręcznie wykorzystali naturalne elementy skał granitowych, które uzupełnili kamiennymi murami i drewnianymi zabudowaniami.

Początki historii zamku Bolczów skryte są za mgłą historii. Według jednych zamek powstał dzięki dworzaninowi księcia świdnickiego Bolka II – Clericusowi Bolcze, który miał jakoby wznieść budowlę ok. 1375 r. Druga wersja wskazuje na właściciela Miedzianki – Albrechta Bawarskiego. Najbardziej fantastyczna opowieść plasuje legendarnego pogromcę niemieckich górników – kusznika Jano – jako pierwszego właściciela zamczyska.

Zamek Bolczów wpisał się w annały historii przede wszystkim tym, że został dwukrotnie zniszczony. Raz – podczas wojen husyckich. Drugi – podczas wojny trzydziestoletniej. Twierdzę częściowo zrekonstruowano w XIX w. Od tego czasu odwiedziło ją wiele znamienitych osób – na czele z królem pruskim Fryderykiem WIlhelmem II oraz carycą Aleksandrą.

W okresie przedwojennym znajdowała się tu niewielka gospoda oraz schronisko turystyczne. Dziś Zamek Bolczów to jedynie całkiem dobrze zachowane ruiny zamku. Wstęp do zamku Bolczów jest bezpłatny. Turyści mogą przejść się po dziedzińcu oraz stromymi i śliskimi schodami wspiąć się na niezabezpieczone mury. Zobaczysz tu basteję, barbakan, bramę, suchą fosę i okna strzelnicze. Będzie to nie lada atrakcja zwłaszcza dla młodszych turystów.

Przełom Bobru

Na północnym skraju Rudaw Janowickich między Ciechanowicami a Janowicami Wielkimi znajduje się malowniczy przełom Bobru. Rzeka przeciska się u podnóży Gór Ołowianych, które są już częścią Gór Kaczawskich. Część tej trasy (od strony Janowic) można odbyć samochodem wzdłuż stromej i wąskiej drogi.

Atomowa tragedia

Niepozorne miasteczko Miedzianka leżące między Marciszowem a Janowicami kryje bolesną historię. Swego czasu był tu zamek, kościoły, rynek z fontanną, urokliwe kamieniczki, kina, ośrodek kultury i wiele innych.

Wszystko to obróciło się w niwecz na początku lat 70. ubiegłego stulecia. Wtedy to większość budynków w Miedziance zrównano z ziemią “przy okazji” likwidacji tutejszej kopalni uranu. Jedyną pamiątką tamtych czasów jest poewangelicki kościół i kilka domów.

Góry

Sudety

Sudety

Sokolik i Krzyżna Góra – galeria zdjęć

Sokolik i Krzyżna Góra – podpisane panoramy

Kolorowe Jeziorka – galeria zdjęć

Starościańskie Skały i Zamek Bolczów – galeria zdjęć

Skalnik – galeria zdjęć