Góry Złote

przez Szymon

Góry Złote

Sudety

Góry Złote to wyjątkowe pasmo górskie o dwóch obliczach:

  • okolice Lądka-Zdroju to prawdziwy spacerowy raj dla kuracjuszy;
  • południowo-wschodnie krańce, graniczące z Górami Bialskimi, to jedne z najbardziej dzikich i pierwotnych obszarów polskich Sudetów.

Góry Złote słyną przede wszystkim ze swojej historii bogatej w górnictwo złota, pozostałości której wciąż można zwiedzać w udostępnionych turystycznie sztolniach i muzeach.

Równie ciekawy jest świat jaskiń Gór Złotych ze słynną jaskinią Radochowską na czele.

Góry Złote

Szczyt Korony Gór Polski

Kowadło

Szczytem reprezentującym Góry Złote w Koronie Gór Polski jest Kowadło, które ma 988 metrów wysokości.

Kowadło 989 m n.p.m. - Góry Złote

Kowadło 989 m n.p.m. – Góry Złote

Szlaki dojściowe na Kowadło oferują pewne ograniczone widoki, jednak sam wierzchołek jest zalesiony. Ja polecam zdobycie Kowadła z Bielic. Ten wariant jest najkrótszy i całkiem atrakcyjny – głównie ze względu na punkt startowy wyprawy – znajdującą się “na końcu świata” wieś Bielice.

Trasę na Kowadło i Rudawiec (przedstawiciel Gór Bialskich w Koronie Gór Polski) opisałem dokładnie na osobnej stronie. Zachęcam do przeczytania: Kowadło.

Na podstronie znajdziesz:

  • dokładny opis trasy
  • liczne zdjęcia
  • ciekawostki

Inne szlaki

Do ruin zamku Karpień

Krótka, acz atrakcyjna widokowo i turystycznie trasa do ruin zamku Karpień, górującego niegdyś nad Lądkiem-Zdrojem. Po drodze widokowy wierzchołek Trojaka. Rozciągająca się stąd panorama obejmuje Góry Bardzkie, Góry Bystrzyckie, Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie. W obrębie szczytu znajdziemy też kilka ciekawych form skalnych, np. Skalny Mur, Trojan, Skalną Bramę i Trzy Baszty.

Wieża widokowa na Borówkowej

Trasa, której główną atrakcję jest słynna wieża widokowa na Borówkowej. Rozciąga się stąd wspaniała, dookolna panorama Kotliny Kłodzkiej, przy dobrej widoczności można dostrzec pasma zachodnich Sudetów a nawet odległe o 250 km Tatry!

Wieża widokowa na Borówkowej

Wieża widokowa na Borówkowej

Trasa jest dość długa. Możesz ją skrócić, parkując na Przełęczy Lądeckiej. Z porastającej ją łąki również można podziwiać ciekawy, acz bardziej ograniczony widok na szczyty górujące nad Lądkiem-Zdrojem.

Jawornik Wielki i atrakcje Złotego Stoku

Zgodnie ze starymi podaniami, Jawornik Wielki jest miejscem przebywania słowiańskich zmarłych i bogów śmierci pochodzących wprost z pradawnych wierzeń Słowian śląskich. Niewielki podest widokowy na szczycie Jawornika oferuje raczej ograniczony widok na Złoty Stok i jego okolicę.

Podest widokowy na Jaworniku

Podest widokowy na Jaworniku

Proponowana trasa pozwala na poznanie licznych atrakcji Złotego Stoku i jego okolicy: m.in. kamieniołomu łupków oraz udostępnione turystycznie sztolnię Czarną i Książecą.

Nieznaczne zboczenie z trasy w okolicy potoku Wiosennik daje możliwość zwiedzenia sztucznej Pieczary Zbójnickiej i niewielkiej Jaskini Wapiennej.

Jaskinia Radochowska

Krótka i przyjemna wycieczka do jednej z dwóch słynnych jaskiń z Gór Złotych. 

Więcej o jaskini Radochowskiej piszę tutaj, a o zabytkach Lądka-Zdroju tutaj.

Góry Złote a Góry Bialskie

Sporo kontrowersji budzi decyzja inicjatorów Korony Gór Polski, by w tym zestawieniu najwyższych szczytów polskich pasm górskich znalazły się osobno Góry Złote i Bialskie. Inicjatorzy Ci należeli do obozu uznającego je za odrębne pasma górskie.

Tymczasem według regionalizacji fizycznogeograficznej Jerzego Kondrackiego Góry Bialskie to po prostu fragment Gór Złotych. Podobne podejście reprezentują zresztą geografowie czescy, którzy cały ten obszar nazywają Rychlebskimi Horami. Oznacza to, że w Koronie Gór Polski nie powinno się znajdować Kowadło (988 m n.p.m.), a wyższy Rudawiec (1112 m n.p.m.), który aktualnie jest reprezentantem Gór Bialskich. Ale i tak nie do końca! Tak się składa, że w Górach Złotych i Bialskich znajdują się aż 2 szczyty wyższe od Rudawca:

Czemu to nie jeden z nich reprezentuje Góry Złote w Koronie Gór Polski?

Gdyż na żaden z nich nie prowadzi znakowany szlak turystyczny w przeciwieństwie do Rudawca. Więcej na ten temat piszę na stronach każdego z wymienionych tu szczytów. Zachęcam do lektury, jeśli chcesz bardziej rozjaśnić ten chaos.

Rudawiec 1112 m n.p.m. - Góry Bialskie

Rudawiec 1112 m n.p.m. – Góry Bialskie

Geografia Gór Złotych

Góry Złote możemy podzielić na trzy części ze względu na ukształtowanie terenu:

  • zachodnią od Przełęczy Kłodzkiej do Przełęczy Różaniec. Jest ona najniższa, najszersza i silnie urzeźbiona. Znajdują się na niej dwa wyróżniające się z okolicy szczyty: Jawornik Wielki i Ptasznik.
  • środkową od Przełęczy Różaniec do Przełęczy Lądeckiej. Tutejsze góry mają łagodne stoki poprzecinane śródgórskimi dolinkami. Głównym masywem środkowej części Gór Złotych jest Borówkowa.
  • południowa od Przełęczy Lądeckiej wzdłuż granicy państwa aż do Przełęczy Trzech Granic. Ten teren jest zdecydowanie najbardziej dziką i pierwotną częścią Gór Złotych, a tutejsze szczyty należą do najwyższych w paśmie.
Góry Złote - Przełęcz Lądecka

Góry Złote – Przełęcz Lądecka

Złoto Gór Złotych

Nazwa Gór Złotych wzięła się od tego cennego minerału, który już w średniowieczu był wydobywany na szeroką skalę. Historycy szacują, że złoto mogło być wydobywane w Złotym Stoku już w 1273 roku, kiedy to Henryk IV Probus udzielił cystersom z Kamieńca zezwolenia na prace górnicze.

W Złotym Stoku znajduje się Muzeum Górnictwa Złota. To jedna z największych atrakcji Gór Złotych. Muzeum udostępnia dwie podziemne trasy korytarzami XVII-wiecznych sztolni: Czarne (200 m) i Gertruda (500 m).

Sztolnia Czarna ma bardziej dziki charakter i znajduje się w niej 8-metrowy podziemny wodospad. W sztolni Gertruda można zapoznać się z historią górnictwa złota, sprzętem górniczym oraz z minerałami świata.

Skały i jaskinie Gór Złotych

Na terenie Gór Złotych znajduje się kilka pięknych jaskiń:

  • Radochowska – jedna z najdłuższych sudeckich jaskiń (265 metrów korytarzy). Ciekawostką jest podziemne jezioro o głębokości 2 metrów. Znaleziono w niej czaszkę niedźwiedzia, która, jak się uważa, mogła służyć w obrzędach animistycznych. Innym godnym uwagi znaleziskiem były krzemienne narzędzia z epoki paleolitu oraz kości niedźwiedzi, bizonów, hien, wołów piżmowych a nawet dzikich koni.
  • zgrupowanie jaskiń Na Pomezi (już po stronie czeskiej)

Warte wzmianki są liczne malownicze skałki, którymi upstrzone jest całe pasmo. Najsłynniejsze są Skałki Lądeckie między Lądkiem-Zdrojem a Stroniem Śląskim.

Piętra roślinne

Na terenie Gór Złotych wyróżniamy trzy piętra roślinne:

  • piętro pogórza sięgające do około 500 m n.p.m. W większości są to tereny uprawne – łąki i pola – upstrzone tu i ówdzie lasami.
  • piętro regla dolnego (od 500 do 1000 m n.p.m.) z głównie sztuczną monokulturą świerkową.
  • piętro regla górnego występujące fragmentarycznie na wierzchołkach najwyższych szczytów Gór Złotych. Piętro to jest w większości porośnięte górnoreglową świerczyną sudecką.

Miasta Gór Złotych

Złoty Stok

Miasto leżące na granicy Gór Złotych i Przedgórza Paczkowskiego, którego historia nierozerwalnie wiąże się ze złotem. W okresie świetności działało tu nawet 190 (!) kopalni złota, które rocznie wydobywały 30 tys. ton rudy złota. Obecnie miasto jest znane jako prężnie rozwijający się ośrodek turystyczny. Na uwagę zwiedzających zasługują:

  • Leśny Park Przygody – jedyna w swoim rodzaju trasa turystyczna wśród drzew prowadząca przez las i kamieniołomy nad głównym wejściem do kopalni złota
  • Muzeum Górnictwa Złota
  • domy z XVIII i XIX wieku znajdujące się w okolicy rynku oraz najstarsza kamienica z XVI wieku
  • XIX-wieczny ratusz na rynku ze znajdującym się przed nim lwem z piaskowca upamiętniającym ofiary I wojny światowej
  • kościół Najświętszego Zbawiciela z XVI wieku
  • kościół Niepokalanego Poczęcia NMP z 1876 roku
  • kaplica grzebalna Trójcy Świętej z 1583 r.
  • kaplica odpustowa z XVIII wieku i dom pustelnika na Kaplicznej Górze

Lądek-Zdrój

Najstarsze, największe i bodaj najciekawsze uzdrowisko Ziemi Kłodzkiej. Lądek-Zdrój leży u podnóża Gór Złotych i może się poszczycić aż pięcioma źródłami leczniczymi i dwoma sztucznymi odwiertami. Woda bogata w radon wykazuje mocne i szybkie działanie lecznicze.

Na wyróżnienie zasługuje:

  • zabytkowy rynek otoczony renesansowymi, barokowymi i klasycystycznymi kamienicami
  • zakład przyrodoleczniczy Jerzy z 1498 roku!
  • most św. Jana z 1565 roku
  • Arboretum – tj. ogród botaniczny
  • Kościół Narodzenia NMP z przełomu XVII i XVIII wieku.
  • kaplica NMP z XVII wieku

Stronie Śląskie

Miasto leżące u podnóży Śnieżnika. Ciekawsze miejsca:

  • Muzeum Mineralogiczne
  • barokowy kościół Matki Boskiej Królowej Polski i św. Maternusa

Góry Złote – galeria zdjęć